COLOMN

Meteo Tuitjenhorn


 


Maandelijkse column Meteo Tuitjenhorn Juni 2019
Klimaat, Weer en Milieu Klimaatverandering en milieu zijn hot items, er gaat bijna geen dag voorbij of je hoort of leest er wel over. Klimaatverandering klinkt een beetje soft, daarom zie je tegenwoordig in de media een nieuwe versie daarvan ontstaan, “Klimaatcrisis”. Een aantal regeringsleiders gebruikt deze term ook al. Toegegeven het klinkt veel angstaanjagender dan “klimaatverandering” en dat is precies de bedoeling van deze ‘deskundigen’ de klimaathysterie viert hoogtij.

Het klimaat verandert altijd, door tienduizenden eeuwen heen is het soms weer warmer en dan weer kouder. Dat we nu in een iets warmere fase zitten is niets nieuws. Begrippen als klimaat, het weer en milieu worden nog wel eens te pas en te onpas gebruikt, of misbruikt zoals je wilt. Klimaat is het gemiddelde weer over de laatste dertig jaar, het weer is de gesteldheid van de atmosfeer op een bepaald ogenblik en milieu is de biologische leefomgeving. CO2 is naast andere gassen in de atmosfeer een natuurlijk gas die alle vormen van leven op aarde mogelijk maakt.

Eerst even de CO2 feiten op een rij, koolstofdioxide (CO2) is een gas wat van nature in lucht zit en niet giftig of vervuilend is. Lucht bestaat voor 0,03 % uit CO2, de laatste 100 jaar is daar 0,01% bijgekomen, de paniek die dit heeft veroorzaakt is met geen pen te beschrijven. Doomscenario’s van smeltende ijskappen en wereldwijde temperatuurstijging en niet te vergeten weerextremen zullen het gevolg zijn, u kent de kreet ondertussen wel, ‘Ons klimaat wordt extremer’, althans zo word het ons voor gehouden. Snel stijgende zeespiegel en overstromingen zullen ons deel zijn. IJstijden zijn er ook geweest en over tig jaar komt er weer één.10.000 jaar geleden kwam er een einde aan de laatste ijstijd, volgens onderzoekers door stijging van CO2. De temperatuur steeg ook, maar of dit door CO2 kwam of andersom is niet duidelijk, een soort kip en ei verhaal dus, de stand van de aardas had er mogelijk ook mee te maken. Wat wel duidelijk is dat het koolstofdioxide gehalte en de temperatuur sinds die tijd nog steeds stijgt. Planten zijn gek op CO2 en geven daar zuurstof voor terug (fotosynthese), in de glastuinbouw wordt extra CO2 met een waarde van 500 tot 600 ppm gedoseerd, bovenop het natuurlijk gehalte CO2 van 400 ppm nu, dit belemmert het werken in de kas niet. Bij een concentratie van 5.000 ppm krijgen mens en dier last van benauwdheid. Kort na de laatste ijstijd groeide er vrijwel niets op het noordelijk halfrond, het CO2 gehalte was 190 ppm = parts per million, wat gevaarlijk dicht (100 -125 ppm) in de buurt kwam van het uitsterven van alle leven op aarde. CO2 is een wezenlijk onderdeel van de biologische kringlopen op aarde. Als een mens ademhaalt dan levert dat in vijfhonderd dagen 1 ton CO2 op. Met 0,04% CO2 in de buitenlucht nu, is de aarde nog nooit zo groen geweest en de gemiddelde jaartemperatuur is gestegen naar een aangenaam niveau.

Dat ijskappen en gletsjers smelten is niets nieuws, dat ze aangroeien ook niet, maar het laatste hoor je niet in de media. Dat CO2 een broeikasgas is weten we, maar waterdamp is dat ook, zonder deze gassen is er geen leven mogelijk. Zonder broeikasgassen zou het op aarde gemiddeld 33 graden kouder zijn. We zitten in een fase van hogere temperaturen en iets verhoogd CO2 gehalte, maar de zeespiegel geeft geen krimp. Deze steeg de laatste 128 jaar op onze kust met gemiddeld 1,86 mm p/jaar inclusief de bodemdaling, van enige versnelling is geen sprake Bron: Deltaris.nl. Het KNMI laat in het klimaatscenario van 2014 weten dat een zeespiegelstijging rond 2050 in het WH scenario niet mals is, tot maar liefst 7,5 cm p/jaar, overigens wordt dit warme/hoge waarden scenario door dit instituut gehanteerd alsof het dagelijkse praktijk is, tja, ‘wiens brood men eet diens woord men spreekt’. De gemiddelde jaartemperatuur in Nederland is over de laatste zestig jaar t.o.v. de periode 1901-1960 met 0,7°C gestegen, wie vindt dat nou niet lekker. De winter duurt korter en de lente begint eerder, het vriest bijna niet meer langdurig, op de ijs en sneeuwliefhebbers na zullen de meeste van ons dit als aangenaam ervaren. Stel je eens voor, dat dit jaar in december de winter invalt gelijk aan de winter van 1962 – 1963 met ijsbergen voor de kust en dat die zonder echte onderbreking zal duren tot in de tweede week van maart, dan is de ramp niet te overzien. Trein en wegverkeer zal volledig vast lopen, de economie komt piepend en krakend vrijwel tot stilstand, een zeer strenge winter net als toen zal een keer komen. Tot die tijd kunnen we lekker op zomervakantie in eigen land bij aangename temperaturen.

In de jaren tachtig van de vorige eeuw werden we gealarmeerd, strevende bossen door zureregen en luchtvervuiling in zijn algemeenheid. En ja er was veel luchtvervuiling en de regen was soms echt zuur, hierop zijn door de overheid en de EU landen drastische maatregelen genomen, ontzwavelen van brandstoffen voor energieopwekking, het lood werd verbannen uit benzine, de driewegkatalysator deed zijn intrede onder de auto. Oppervlaktewaterkwaliteit werd aangepakt en fosfaten verdwenen uit de wasmiddelen. Gehaltes van zwaveldioxide, stikstofdioxide, antropogene-fijnstof, ammoniak, zwarte rook en smog daalden de jaren daarna dramatisch. bron: clo.nl. Daarnaast speelde energie besparing een belangrijke rol in het terug dringen van emissies. De lucht die we nu inademen is nog nooit zo schoon geweest. Met relatief eenvoudige investeringen die de economie niet hebben geschaad is een maximum effect bereikt.

Weerstations meten naast temperatuur ook zonuren, in de periode 1960 - 1990 werden gemiddeld over Nederland 1500 tot 1600 zonuren p/jaar gemeten. Deze worden berekent uit de gemeten globale straling waarna een algoritme de zonuren berekent. Sinds de invoering van milieumaatregelen nam het jaarlijks aantal zonuren toe tot meer dan 2000 uur p/jaar, De Kooy in 2003 bijna 2200 en in 2018 ruim 2100 zonuren. Gemiddeld over de laatste dertig jaar meten we bijna 300 zonuren p/jaar meer, data: KNMI. Zureregen verdween in deze periode als sneeuw voor de zon, het aantal dagen met nevel en mist nam dramatisch af en de gemiddelde hoeveelheid bewolking is een stuk minder geworden, minder wolken is meer zon. De zon heeft geen invloed op ons weer, maar wel op het klimaat en zeker de temperatuur. Dat de temperatuur tussen 1990 en 2018 door schonere lucht en door meer instraling/zonuren is gestegen is een logisch gevolg daarvan.

Dat we zuinig moeten zijn op beschikbare brandstoffen en het milieu, daar zal niemand tegen zijn, wij hebben het hier met onze milieumaatregelen prima voor elkaar. Maar CO2 blijft niet binnen landsgrenzen, maar spreid wereldwijd uit, ongeacht wie/wat/waar het is heeft uitgestoten. Stel dat Nederland tegen extreem hoge kosten de fossiele uitstoot van CO2 weet te reduceren, dan heeft dit geen enkel meetbaar effect op de temperatuur, ja waarschijnlijk 0,000045 graden. Per saldo zijn we daarna alleen maar armer geworden, het welvaartniveau wat in jaren is opgebouwd zal niet behouden blijven.

Tot slot een quote van de NASA uit 2010, welke in 2012 verwijderd is van de officiele NASA website.  Vertaald uit het Engels.

“De zon is de primaire drijvende kracht van het klimaatsysteem van de aarde. Zonlicht verwarmt onze wereld. Zonlicht drijft atmosferische en oceanische circulatiepatronen aan. Zonlicht stimuleert het fotosyntheseproces dat planten nodig hebben om te groeien. Zonlicht veroorzaakt convectie die warmte en waterdamp naar boven voert in de hemel waar wolken vormen en regen veroorzaken. Kortom, de zon drijft bijna elk aspect van het klimaatsysteem van onze wereld en maakt het leven mogelijk zoals wij het kennen.” Bron: NASA.

 

 


Nieuw, maandelijkse colomn Meteo Tuitjenhorn mei 2019
Nederland van het gas af ?.

Laten we eens nuchter kijken wat er op termijn mogelijk is. Hernieuwbare energie alleen van wind en zon is een utopie, wat als de zon niet schijnt de wind niet waait en onvoldoende opslagcapaciteit voor deze opgewekte energie voorhanden is. Steenkool, de meest vervuilende brandstof uitbannen is een goed streven, maar dan moet er wel iets tegenover staan. Duitsland heeft na 2011 bijna alle kerncentrales gesloten, gevolg hiervan is, dat als transitiebrandstof volop bruinkool (zeer vervuilend en veel Co2) wordt verstookt. Tot 2019 is daar voor 500 miljard euro aan zon en wind neergezet, groene stroom is goedkoper dan grijze stroom want de wind en zon zijn toch gratis energiebronnen ?. De stroomprijs is sinds die tijd meer dan verdubbelt, mede door de subsidies, lees belastingen die voor de gewone burgers fors omhoog zijn gegaan. Het zelfde gebeurt in ons landje, de belasting op alle vormen van energie stijgen explosief en wordt gebruikt voor groene projecten waarvan de rendementen vaak zeer dubieus zijn. Het netto rendement van windmolens is dermate laag, dat we een stuk Duitsland of heel België erbij moeten nemen om een deel van onze energiebehoefte te dekken. Windmolens op zee roesten, slijten harder en zijn stukken duurder. Waarom zijn de oude windmolens die we gebruikten om de polder droog te houden buiten gebruik geraakt, omdat steenkool een veel grotere energiedichtheid hebben dan wind en 24/7 uur beschikbaar waren, de stoommachine deed windmolens de das om.

Zonnepanelen werken zeer goed in de Sahara, 12 uur per/dag 100% zonuren maar in de nachten 0%. In Nederland is het netto rendement aanzienlijk lager. En wat doen we met de oude zonnepanelen (chemisch afval) en wieken van windmolens ( kunststoffen e.d.) ?. Zolang groene energie niet effectief voor langere tijd opgeslagen kan worden, zullen er grote pieken en dalen in het elektriciteitsnet ontstaan, hoe vang je deze op ?. De hoeveelheid Co2 uitgestoten door burgers is maar een fractie van wat de industrie uitstoot want daar zit het echte Co2 probleem. Gaat Nederland een Co2 heffing voor de industrie invoeren, dan kan je wel raden wat de gevolgen zijn. Dit soort heffingen moet op continent schaal worden ingevoerd om het juiste effect te bereiken. De belasting die bedrijven gaan betalen komt uiteindelijk wel weer op het bordje van de consument. Dat we van het Groninger gas af moeten is een must, de ellende die dat heeft veroorzaakt is onacceptabel, alleen al de kosten van herstel die er mee gemoeid zijn. Maar helemaal van het gas af terwijl een groot deel van Europa juist op gas overschakelt ?. in Duitsland krijg je in bepaalde plaatsen 750 euro bonus als je overgaat op aardgas.

Gebruik die extra belastinginkomsten de komende jaren voor ontwikkeling van echte duurzame energiebronnen en zo nodig voor opslag van deze opgewekte energie. Kernenergie hoe impopulair geworden ook, samen met aardgas kan voor komende 30 jaar als transitie energie worden gebruikt. Een land als Frankrijk haalt bijna 100% van de benodigde energie uit kernenergie. Kernenergie is bij uitstek de aangewezen energiebron, geen Co2 en geen fijnstof. Aardgas is van de vervuilende energiebronnen het schoonst, weinig CO2 t.o.v. andere brandstoffen. Een derdegeneratie kernreactor moet je minimaal 15 jaar vooruit plannen, de kosten zijn vandaag de dag zeer hoog door veiligheidsvoorzieningen, de kosten lopen negen van de tien keer flink uit de hand en je zit met gevaarlijk afval. Gesmoltenzoutreactoren of thoriumreactoren kunnen op langere termijn 2050-2060 misschien ook een schoon deel van de energie behoefte leveren, tot die tijd zitten we vast aan een aantal traditionele energiebronnen, waaruit een keuze gemaakt moet worden. Niets doen is geen optie, fossiele brandstoffen hebben geen toekomst, zon en wind voor een deel wel, maar ad hoc van het aardgas af is niet slim.
Het spreekwoord, bezint eer ge begint gaat ook nu nog op.

 

archief