Home > Diversen > De storm van 1972    

Een bijzonder zware storm trok er in de nacht en vroege morgen van 13 november 1972 over Nederland. Niet alleen Nederland, ook zuid Engeland, België, Noord Frankrijk, Denemarken en delen van Polen werden getroffen. De storm trok met grote snelheid (70km/uur)voorbij, zodat op geen enkele plaats gesproken kon worden van een langdurige storm. Het gebied met de grootste windsnelheid trok in 6uur tijd langs Nederland. Ook werden er landinwaarts zware wind stoten gemeten die veel schade veroorzaakte.

Ongeveer op 700km ten oosten van New Foundland was de storm depressie ontstaan, dit is een gebied waar veel depressies hun oorsprong vinden. De depressie die later tot een stormdepressie zou uitgroeien was op de weerkaart eerst te zien als een golf in een polair front, deze golf ontstond op 11 november 1972 boven het zeegebied van 48º en 50ºN.B en 40º en 45ºW.L, vanuit dat gebied is de golf als depressie verder gegaan met een snelheid van 85km/uur naar het oosten. De luchtdruk daalde de eerste 24 uur na het ontstaan van de depressie maar weinig pas op 12 november om 1 uur s'nachts begon de depressie verder uit te diepen met een snelheid van 1hPa per uur. Ten westen van Ierland was zij uitgegroeid tot een diepe maar zeker geen omvangrijke depressie met een luchtdruk van 980hPa. Tijdens de passage van Ierland en de Ierse zee diepte zij nauwelijks verder uit om daarna met een daling van 5hPa per 3 uur verder te gaan, dat was eerst 3hPa in 3uur. Ook vertraagde de treksnelheid van de depressie naar 70km/uur, daarmee was deze uitgegroeid ook in de bovenste laag van de atmosfeer. Boven de Duitse bocht aangekomen was de luchtdruk in het centrum ongeveer 953hPa, daarna vulde de depressie op met een snelheid van 4hPa in 3 uur tijd om vervolgens verder te trekken langs de Duits - Poolse grens van de Oostzee. De luchtdruk liep weer op en de baan werd meer naar het noordoosten afgebogen.

Depressie baan

figuur 1

De baan van de depressie, de stippen staan voor het centrum ,met daarbij de luchtdruk 90 staat voor 990 hPa

nr om de kIsobaren 13nov 1972ust staat een orkaan ,windkracht 11-12, bij de isobaren is het cijfer 9 weoorSituatie 13nov 1972

weerkaart van 13 november 1972

Op 13 november om 1 uur gereikte de kern van de depressie de Noordzee. Vanaf dat moment daalde de luchtdruk aanzienlijk, waardoor de windsnelheid om de kern belangrijk toe nam. Het warmte front trok precies over ons land naar Duitsland, in de warme sector bedroeg de windsnelheid gemiddeld 22m/s (windkracht9). In Zuid Limburg, het verst verwijderd van de kern bedroeg de wind snelheid 16m/s gelijk aan windkracht 7. Boven zee was de gemiddelde windsnelheid gelijk of iets groter dan op land, op de meetpaal Katwijk aan Zee werd 28m/s gemeten en op het lichtschip Texel 31m/s(windkracht11). Uurgemiddelden: voor de kust stond op een gegeven moment een uurgemiddelde van 30m/s, een volle windkracht 11. Windstoten van meer dan 35m/s kwamen in het gehele kust gebied voor op Texel de kop van Noord-Holland en het noordelijk kust gebied werden windstoten gemeten van 37 to 42m/s.

Verloop van de storm: s'nachts om 3uur  bevond de kern van de stormdepressie zich op enkele honderden kilometers vanaf de kust, de wind was al flink aangewakkerd,aan de kust van Holland en Zeeland stond een stormachtige zuidwester,aan de Waddenzee was de wind krachtig uit het zuiden. om 4uur werd er in zeeland melding gemaakt van zware storm kracht 10 uit west zuidwest. Om 5 uur werd door de storm de kust van Noord-Holland aangedaan, de kern lag toen op 100km afstand ten noordwesten van Terschelling. De barometers in Zeeland waren van af dat moment alweer aan het stijgen, elders in het land daalde deze nog steeds in Groningen en Friesland zelfs nog 3.5 a4 hPa per uur. Ook boven land begon het nu harder te waaien, maar de verschillen in luchtdruk waren nog niet zodanig dat de storm een noodtoestand kon doen ontstaan. Om 6uur die morgen was het verval van de luchtdruk van zuiden naar het noorden aanzienlijk groter geworden. In Vlissingen steeg de luchtdruk het laatste uur bijna 5hPa, op Terschelling werd deze nog 4hPa lager. De kern van de storm depressie bevond zich nu pal ten noorden van Terschelling op 75 km afstand. Aan de kust stond om die tijd een zware zuidwesterstorm.

Het hoogte punt van de storm werd op de morgen van 13 november om 7 en 8uur bereikt Ten zuidwesten van de lijn Vlieland Twente steeg de luchtdruk tussen 6 en 7uur soms wel met 5hPa ,echter ten noordoosten van deze lijn daalde de luchtdruk nog steeds. De wind ruimde in het noordwestelijk kustgebied ,de Wadden en Friesland naar west noordwest, vooral boven Friesland lagen de isobaren toen dicht bij elkaar. De storm verplaatste naar het oosten, zodat het oosten van Friesland en Drente ook te maken kregen met een zware storm,waar deze om 8uur het hoogte punt werd  bereikt. Overal in het land stegen van af dat moment de barometers weer. Terwijl in Delfzijl de barometer op het laagst stond, was deze in Zeeuwsvlaanderen het hoogst. Het verschil in luchtdruk tussen deze 2 plaatsen moet niet minder dan 32hPa hebben bedragen!. Na 8uur nam de storm snel in betekenis af, om 11uur was het verschil in luchtdruk tussen Zeeuwsvlaanderen en Delfzij tot 15hPa terug gelopen. De storm kon toen als beëindigd worden beschouwd.

 

Dat er schade door deze storm is aangericht is haast van zelfsprekend. In Engeland, Nederland en Duitsland was deze het grootst. Op 13 november werd er bij ons tussen de 10 en 20mm neerslag gemeten,van waterschade was dan ook geen sprake. De schade die de storm te weeg had gebracht was wel heel groot. In de bossen zijn tussen de 4 en 5 miljoen bomen gesneuveld en in de noordelijke provincies was er veel schade aan de overige natuur. In de noordelijke gebieden waren ook veel boerderijen en monumenten beschadigd. Aan historische molens alleen werd een schade getaxeerd van tien miljoen gulden. Ook de scheepvaart op de Noordzee kwam in moeilijkheden, de K.R.M redde onder moeilijke omstandigheden veertig schipbreukelingen waarvan 31 van een schip dat bij Castricum op het strand werd gesmeten. Negen dodelijke slachtoffers waren er in Nederland te betreuren, in Duitsland 40, het totale aantal slachtoffers van deze storm in Noordwest Europa kwam uit op 54.

 

 

Wan chun

De Wan Chun op het strand van Castricum, 31 opvarende werden door de KNRM van het schip gehaald.

bronnen: KNMI: H ten Cate en B Zwart MeteoTuitjenhorn, weerstation Cumulus, foto Wan Chun: Evers

 

 

 

 

2002-2016 © MeteoTuitjenhorn